Modern Family - Een warm welkom voor het gezin van vandaag

24 januari
Jente
Waar is het gewone gezin gebleven? Steeds meer zie je samengestelde gezinnen, mensen die in hun eentje kinderen opvoeden of andere vormen van samenleven. Hoe (on) wenselijk is dat eigenlijk en hoe gaan we hier als christenen mee om? Annerieke Berg interviewt een aantal bijzondere gezinnen en daarnaast Wim Dekker, docent CHE en onderzoeker op het gebied van gezinnen in Nederland.

Hoe is eigenlijk de staat van het gezin in Nederland?
In de jaren 80 en 90 zeiden sociologen: ‘Het gezin is voorbij!’ Ook in de jaren 90 verwachtten onderzoekers dat het gezin zou verdwijnen door ontwikkelingen als echtscheidingen, eenoudergezinnen en homoseksualiteit. Als we op dit moment de cijfers van het CPB interpreteren, zien we dat alles wat stabiliseert. We zien ook dat zo’n 60% van de gehuwden bij elkaar blijft. Dat betekent dan inderdaad dat 40% uit elkaar gaat, maar dat getal is wel gestabiliseerd. Ik vind het mooi dat die 60% bij elkaar blijft. Daar hebben we het niet vaak over met elkaar. Bovendien: de overgrote meerderheid, ook van de mensen die gescheiden zijn, zeggen ‘dat betreuren we, dit was niet ons uitgangspunt.’Dat betekent dat het gezinsideaal eigenlijk nog steeds staat als een huis. Dat is helemaal niet weg.

Hoe kan het dan dat het voor christenen wel vaak zo voelt alsof het traditionele gezin aan het verdwijnen is?
In de christelijke wereld was het natuurlijk altijd anders. Tot de jaren 90 vond alleen in uiterste gevallen een scheiding plaats. Maar vanaf de jaren 90 merk je een steeds grotere acceptatie van relatiebreuk. In de kerk is echt een inhaalslag bezig. Daar gaan we nu ook richting de 30-40% van de huwelijken die op de klippen loopt.We groeien daardoor meer richting het gemiddelde en daardoor lijkt het alsof het in onze omgeving meer voorkomt.

Veel discussies over ‘modern family’ gaan over stabiliteit. Hoe belangrijk is het voor kinderen om in een stabiel gezin op te groeien?
De kans op echtscheiding is de laatste decennia flink toegenomen en dat betekent dat er meer kinderen opgroeien in een minder stabiel gezin. Als we het hebben over stabiliteit van gezinnen hebben we ontdekt dat een echtscheiding een behoorlijk negatief effect heeft op de ontwikkeling van kinderen. Dat is redelijk nieuw. In de jaren 90 kwamen onderzoeken tot de conclusie dat het allemaal wel meeviel met de schade voor deze kinderen, maar inmiddels denken we daar heel anders over. Dat betreft overigens ook de ouders zelf. Een echtscheiding is in bijna alle gevallen een zeer pijnlijke aangelegenheid, die zwaar wordt onderschat.

Maar zijn al die veranderingen dan een achteruitgang van christelijke normen en waarden, of zou je er toch een kans in zien?
Rondom gezinnen is er altijd gedoe geweest. Als je de tijd van nu verval der tijden wilt noemen, vergeet je wat een chaos het was ten tijde van Mozes, Jezus en Paulus, eigenlijk door de hele bijbel heen. Het bijzondere van de gemeente van Christus is dat daar juist een gemeenschap wordt gevormd van zondaars, mensen zoals jij en ik. Als gemeente moeten we dus altijd gastvrij zijn. God wil verkeren met mensen die daar zelf niet zoveel aanleiding toe geven. Dan moeten mensen onderling ook maar veel ruimte aan elkaar geven. In de christelijke traditie zijn we geneigd om wel heel erg ethisch te kijken naar gezinnen in de vorm van ‘wat mag wel en wat mag niet’. Dat staat het pastorale kijken wel in de weg. Ik zou graag willen zeggen dat we best nog even kunnen wachten met onze ethische blik en eerst maar eens een tijdje met mensen optrekken. In negen van de tien gevallen zal je dan ontdekken dat deze mensen verlangen naar heelheid, maar hier gewoon niet toe in staat waren en het zelf ook ervaren als pijn. Daarbij kun je nog steeds heel goed als gemeente kunt zeggen: ‘wij betreuren dit en zien dit ook als een verlies waarbij je eigen verantwoordelijkheid een rol speelt’.

We zien in onze omgeving en in de kerk ook steeds meer gezinnen van gelijk geslacht of bewust alleenstaande ouders. Hoe hebben we ons daartoe te verhouden?
Ik zou heel graag scheiding willen maken tussen de morele kant van de zaak en de praktische kant. Met de morele kant bedoel ik dat je erover na moet denken of je dit wilt goedkeuren, of je deze relatievormen wilt inzegenen. Het gaat vaak over mensen die zelf met veel pijn en moeite over een aantal morele grenzen zijn heengestapt. Vervolgens vragen ze aan de kerk om ook even snel over die morele grenzen heen te stappen. Dat gaat gewoon niet zo snel. Daarnaast heb je de praktische kant van de zaak. Even heel simpel, ze zijn er. Er zijn twee vrouwen met een of meerdere kinderen die een gezin proberen te vormen, liefde gestalte geven en kinderen opvoeden. Laten we vooral proberen om, zoals de kerk om alle kinderen, mannen, vrouwen en gezinnen staat,ook rond dit gezin te staan en Gods liefde in praktijk brengen. Soms zou ik zo graag domweg wat willen relativeren. De kerk heeft geen enkele moeite om rond gezinnen te staan waar bijvoorbeeld een van de ouders teveel drinkt of zijn handen teveel laat wapperen. Laten we dan juist in dit soort gevallen niet zo ingewikkeld doen maar juist ook hier bevorderen dat er liefde is en veiligheid en geborgenheid. Dat betekent echt niet dat ik groot fan ben van al die nieuwe relatievormen, ik vind het vaak een gewaagd experiment, maar we hebben ons ertoe te verhouden, want ze zijn er. En laten we dan heel praktisch op zoek gaan naar wat hier liefde en wijsheid, is gezien deze complexe situatie.

Anne Marie is alleen staande moeder met 3 (pleeg)kinderen.
“Ik heb altijd gedacht dat ik het ging redden met de vader van mijn dochter. Maar de werkelijkheid bleek anders en dus ben ik alleen sinds mijn dochter twee jaar is. Toch wilde ik, ook als alleenstaande moeder, iets betekenen voor kinderen uit een onveilige situatie. Ik heb twee pleegdochters, van wie een uit Afghanistan. Hoewel ik zelf ervaar dat deze diversiteit een zegen is, heb ik me op het schoolplein soms wel eens alleen gevoeld. Op de gereformeerde school van mijn dochter ben ik een van de weinige alleenstaande ouders. Daar voel ik dan toch een soort stigma of oordeel, maar misschien is dat vooral interpretatie, want ik check dat niet bij mensen. Ik heb lang geworsteld met schuldgevoelens, het gevoel gefaald te hebben. Tegenwoordig heb ik dat niet meer. Dit is wie ik ben, niet perfect, maar voor nu helemaal goed.

Nelleke heeft samen met haar vriendin een zoontje.
“Dit kindje is er gekomen met behulp van een goede vriend. Omdat we het belangrijk vinden dat er ook een vader in zijn leven is, is onze zoon ook een dag in de week bij zijn vader. In de gereformeerde familie van mijn vriendin was sprake van afkeuring van lesbische relaties. Maar op een dag zei haar vader, die dominee is, dat hij onze relatie zag als volstrekt gelijkwaardig aan die van heterostellen en dat hij echt de liefde zag die er tussen ons is. Ik werd volledig opgenomen in hun familie en ook in de kerk. Ons gezin is volwaardig lid van een PKN gemeente in Amsterdam en dat is volgens mij best bijzonder.“

Liesbeth heeft een samengesteld gezin met vier kinderen
“Het is hier een gezellige boel en het is soms puzzelen met agenda’s. Een van onze kinderen woont doordeweeks grotendeels bij haar moeder en de andere drie grotendeels bij ons. We moesten in het begin echt goed kijken hoe iedereen elkaar kan blijven zien. De communicatie verloopt inmiddels prima, maar het was veel afstemmen in het begin. Toen ik ging scheiden ervoer ik in mijn toenmalige gemeente veel veroordeling. We voelen ons gelukkig welkom in onze huidige gemeente; het is hier echt een vergaarbak van allerlei mensen en gezinnen. Ik ervaar dat als heel waardevol.”

Jente

Jente is een christelijk magazine voor ouders. Of je jezelf nu protestant noemt of christen of evangelisch, uiteindelijk gaat het erom dat wij het verlangen delen om ons kind een stevige basis mee te geven: een levenshuis dat op de rots is gebouwd.

Tags
Dagelijks leven
Literatuurtip
Geloven in opvoeden

Het boek geeft ouders adviezen en vaardigheden mee die hen helpen weer in hun opvoeding te gaan geloven. En ouders worden toegerust om gestalte te geven aan de geloofsopvoeding in het gezin.

In het werkboek dat erbij aangeschaft kan worden, staan vragen en werkvormen om mee aan de slag te gaan.

Parenting Children Course

De Parenting Children Course is een plek voor ontmoeting, herkenning en inspiratie. Je praat samen met andere ouders over herkenbare uitdagingen en ontvangt handvatten, tips en nieuwe ideeën voor thuis. Want iedere ouder wil graag het beste voor zijn kind!

Loop je rond met vragen over opvoeding? Vraag je je af hoe jij je kinderen kunt stimuleren in hun ontwikkeling? Hoe je belangrijke waarden integreert in je opvoeding? Ben je op zoek naar een juiste balans tussen loslaten en grenzen stellen? Dan is Parenting Children Course echt iets voor jou! De cursus is voor ouders van 0 tot 10-jarigen. Het is voor iedere ouder, ongeacht burgerlijke staat, culturele achtergrond of levensovertuiging. De Parenting Children Course is gebaseerd op christelijke principes, maar is relevant voor zowel christelijke als niet-christelijke opvoeders.


JONGleren

Ouderschap is soms net jongleren: je houdt een heleboel ballen tegelijk in de lucht. Daarom dit praktische boek over opvoeding vanuit christelijk perspectief. JONGleren gaat in op thema’s als ‘grenzen stellen’, ‘sociale vaardigheden aanleren’, ‘waarden en overtuigingen doorgeven’ en vormt het handboek bij de Parenting Courses van Alpha Nederland. Je wordt in het lezen van dit boek aan het denken gezet over jouw rol als opvoeder en de functie van het gezin. Een aanrader voor iedereen die vanuit christelijk perspectief op praktische wijze aan de slag wil met opvoeding! Ook geschikt voor kringen.