Budget-bio voor gezinnen

Dit artikel komt uit een 'groen' themanummer van Jente. Prachtig natuurlijk, vol idealen en praktische tips. Maar … als gezin heb je toch helemaal geen geld om alles biologisch te kopen? Boodschappen zijn zo al duur genoeg. Hoe kunnen we bio en budget dus combineren?

Thimo den Hartog werkt bij ontwikkelingsorganisatie TEAR en heeft de afgelopen jaren veel nagedacht over duurzaam leven. In eerste instantie met veel schuldgevoel en enthousiasme, de laatste tijd met wat meer realisme en plezier. Thimo merkte op zijn werk dat de keuzes die wij in de winkel maken, veel gevolgen hebben voor arme mensen elders op deze wereld en voor Gods schepping. De manier waarop ons eten en onze kleding worden geproduceerd en vervoerd, zorgen ervoor dat het klimaat verstoord raakt. En daar zijn juist armen de dupe van; kijk maar naar de overstromingen en droogtes in Bangladesh of Afrika. Gods schepselen en Gods schepping lijden onder ons verlangen om altijd meer te willen hebben. Hoe kunnen gezinnen met een bescheiden portemonnee daar nu iets aan doen? Op ontdekkingstocht dus!

Stap 1: de belangrijkste groene gezinszaken kosten geen geld

Houden van Gods schepping gaat natuurlijk om meer dan scharrelvlees en onderbroeken van bio-katoen. Waarom zou je je verliezen in allerlei tips en doe-dingen, als je vergeet met je kinderen van de schepping te genieten? Laat je portemonnee en je boodschappenlijstje dus nog maar even liggen.

Drie tips waarvoor je niets hoeft te kopen:

  • Het lijkt misschien een open deur: in de natuur zijn kost niets. Wandelen, spelen, schatzoeken: allemaal is het gratis, maar het helpt om de natuur als een Godsgeschenk te ontvangen en te koesteren. Tip voor de zomer: wat kun je aan eetbaars vinden in de natuur?
  • Minder kopen kost niets. De beste groene beslissing is natuurlijk om minder aan te schaffen. Consuminderen noemen we dat, als tegenstelling van het consumeren dat we zo graag doen. Ik vind het nog best een klus, maar ik doe regelmatig weer een poging. Bijvoorbeeld een tijdje geen koekjes of nootjes, geen bezoekje aan die leuke kledingwinkel, geen cadeautjes bij het kinderfeestje en niet die hippe kussens voor op de bank.
  • De tip van Thimo: bidden kost niets. Als je je kinderen leert om te bidden voor alles wat de natuur bedreigt, geef je ze iets zeer waardevols mee. En zou je gebed je ook niet helpen om vervolgens keuzes te maken?

Stap 2: zuinigheid is altijd goedkoop

Bij groene keuzes denken we vaak aan dure biologische producten of aan zonnepanelen, die vrij prijzig zijn in de aanschaf. Maar je kunt natuurlijk ook gewoon zuinig leven. Als we zuinig zijn met gas, elektriciteit en boodschappen, besparen we vrij eenvoudig op geld én milieu. Een paar tips uit eigen ervaring:

  • Zet de verwarming standaard op 18 graden en draag warme kleren in huis. Alleen als je bezoek krijgt, zet je haar iets warmer. Het scheelde ons 25 procent stookkosten!
  • Koop niet alles wat trendy is, ook niet voor je kinderen. Je leert jezelf en je kinderen om te kijken of je iets echt mooi vindt of dat je het wilt hebben omdat iedereen het heeft. Ik probeer mijn wensen en die van onze kinderen uit te stellen tot de volgende maand of verjaardag – wil je het dan nog steeds graag hebben?
  • Als je een dagje uit gaat, is koffie lekker, met een gebakje en later ook nog een broodje. Maar het kost allemaal veel geld en verpakkingsmateriaal. Thermoskan mee en lekkere broodjes in de broodtrommel. Dan heb je aan het eind van de dag misschien nog wat geld voor een ijsje!
  • Ik heb nooit over een wasdroger nagedacht: ik heb toch waslijnen op zolder en een wasmolen buiten? Scheelt een aanschaf en een boel elektriciteit.

Stap 3: er is meer budget-bio dan je denkt

Met dit artikel willen we vooral zeggen: maak het niet te moeilijk en denk niet te moeilijk. Er zijn zoveel eenvoudige keuzes die toch goed voor het milieu zijn!

  • Eet groente van het seizoen, die zonder veel energie is verbouwd. In de winter eet je dus wat meer kool en in de zomer wat meer bladgroente.
  • De dieren die gehouden worden voor zuivel en vlees zijn een enorme belasting voor het milieu: vooral vanwege het voer dat erin gaat en de mest die eruit komt. Als je elke week een dag vegetarisch eet, scheelt dat al snel 100 kilo CO2-uitstoot per jaar!
  • Natuurlijk is verantwoord geproduceerde kleding voor de meeste gezinnen niet betaalbaar. De meest milieubewuste optie is tweedehands kleding. Is dat voor jouw gezin een optie? Kijk eens rond bij een goede tweedehandswinkel of ga naar een kledingruilfeestje. Fijn voor je portemonnee en fijn voor de schepping.
  • Gezinnen hebben vaak veel plastic verpakkingen in het schoonmaakkastje staan. Eigenlijk blijk je met schoonmaakazijn en groene zeep al je schoonmaakwerk te kunnen doen. Dat scheelt veel geld, verpakkingen en chemicaliën. Google maar eens op de schoonmaaktips van milieucentraal.nl.

Op internet vind je veel informatie rond groen leven. Er zijn onnoemlijk veel weblogs rond gezond eten, bezuinigen en afvalvrij leven. Zo lees je op eenvoudigleven.blogspot.nl veel praktische recepten en zelfmakers van Teunie (moeder van tien kinderen) en vind je op levenzonderafval.blogspot.nl ideeën van Emily (moeder van drie kinderen) om je berg afval terug te dringen. Kijk ook eens op ecomama.nl voor inspirerende interviews. Gebruik vooral Google als je iets te weten wilt komen en vraag je Facebookvrienden ook onbekommerd om raad, tips en recepten.

De tip van Thimo: maak je waterijsjes deze zomer zelf! Dat scheelt veel energie, want ijsjes uit de winkel worden bij het maken, vervoeren en bewaren telkens weer bevroren. Thuis kun je ijsjes van goedkope limonade of sap maken en kost het aan energie alleen je eigen vriezer, die toch wel aanstaat.

Stap 4: kies je investeringen goed uit

Een van de belangrijkste stellingen voor de opvoeding is natuurlijk: choose your battles. Je kunt niet alles tegelijk doen. En je kunt ook niet op alle fronten tegelijk strijden. Dus voor je eigen energie, voor de relatie met je kinderen en om het leefbaar en leuk te houden, moet je goed uitkiezen waar je je druk om maakt. Rond groene keuzes geldt dat natuurlijk ook. Soms is het belangrijk ergens in te investeren. Soms is een goedkope keuze uiteindelijk een dure keuze. Met schoenen is dat al zo: wie heeft niet in een jaar drie keer goedkope schoenen voor een kind moeten kopen en heeft gedacht: ‘Eén keer dure schoenen was goedkoper en beter geweest’? Zo is dat vaak rond groene keuzes. Soms is het de moeite waard om ergens wat meer voor te betalen, omdat het dat echt waard is. Die zonnepanelen bijvoorbeeld – die zichzelf op de lange termijn terugverdienen. Goede regenpakken, waardoor je makkelijker de fiets blijft pakken. Als je toch geld uit gaat geven, maak dan een weloverwogen keuze die bij jouw gezin past.

De laatste tip van Thimo: leer jezelf als gezin bepaalde routines aan. Die helpen je om het vol te houden. Een vaste dag kliekjes, altijd dezelfde fairtrade blikjes ananas, geen aluminiumfolie meer, geen snoep in aparte verpakkingen. Verlies je niet in kortstondig overdreven enthousiasme, maar kies een paar stappen uit die je als gezin ook echt kunt waarmaken. Dan houd je het vol en blijf je positief.

Tekst: Janneke Burger-Niemeijer

Jente

Jente is een christelijk magazine voor ouders. Of je jezelf nu protestant noemt of christen of evangelisch, uiteindelijk gaat het erom dat wij het verlangen delen om ons kind een stevige basis mee te geven: een levenshuis dat op de rots is gebouwd.