Wat is goed – en wat nog fout – als de scheidslijn vervaagt?

8 augustus
Jente
Wat was het leven nog eenvoudig, hè, vroeger? Zwart was nog zwart, en wit was wit. Tegenwoordig is het een stuk lastiger je kinderen klaar te stomen voor de wereld, toch? Cabaretier, docent en opvoeder Tim van Wijngaarden betwijfelt het. “We hebben ontdekt dat we minder van de wereld verschillen dan we als christenen dachten, en dat is juist spannend.”

Tim van Wijngaarden (39) – als cabaretier beter bekend als TimZingt – trapt af met twee disclaimers. Eén: hij hanteert de regel dat hij in interviews niet over zijn gezin praat. Twee: hij wil zichzelf geen expert in opvoeding noemen. Zijn oudste kinderen zijn tien en twaalf jaar; over een jaar of tien mogen we terugkomen. Wel geeft Tim les op een openbare school, dus voeling met de cultuur waarin tieners opgroeien, heeft hij wel degelijk. Daarbij is hij afgestudeerd filosoof, groeide hij op in een christelijk dorp in de jaren tachtig, én is hij vader van vier kinderen. Al met al een interessant figuur om een boom mee op te zetten over de vraag of het in deze tijd met al zijn uitdagingen moeilijker is om onze kinderen een beetje deugdelijke opvoeding mee te geven.

Grootste angst
Tim zit zelf vaak genoeg om raad verlegen, geeft-ie meteen toe. “Laatst ging ik uit eten met een goede vriend. Samen concludeerden we dat het onze grootste wens is dat onze kinderen het geloof zelf gaan omarmen. Aan de andere kant is het onze grootste angst dat dit niet lukt. Het gevoel: waar heb ik een steek laten vallen; had ik ze meer ruimte moeten geven, of juist minder?”
Het geloof doorgeven aan je kinderen is voor Tim zo belangrijk, omdat geloven een krachtige manier is van betekenis geven aan het leven. “Geloof maakt je weerbaar, het geeft je een bril om naar de wereld te kijken, gebeurtenissen te duiden; ook al blijven er genoeg mysteriën over. ‘Dat mijn kinderen gelukkig worden’ is dus niet mijn hoogste doel, nee. De Belgische psychotherapeut Esther Perel zei in een interview: ‘Streven naar geluk is een tantaluskwelling.’ Geluk is een bijproduct van betekenis kunnen geven aan wat je doet. Geloof helpt daar dus bij.”

Digitalisering
Eerst maar eens een snelle vergelijking met Tims eigen jeugd, die begon in Giessenburg. “De EO Ronduit Club waarmee ik opgroeide, was gevoelsmatig echt iets anders dan BEAM, met de Ronduit Praiseband en WervelWeekenden en zo. Ook de gospelscene was in mijn jeugd veel groter, tieners hadden posters van hun muzikale helden boven hun bed hangen. In de kerk waar ik opgroeide, was zonde echt nog wel een probleem. Tegenwoordig komen mensen meestal niet tot geloof omdat ze beseffen dat ze een probleem hebben, eerder door de gedachte: er is een liefdevolle Vader Die me mooie dingen wil geven en ontzettend veel van me houdt. Niet on-bijbels of onwaar, wel eenzijdig en zoetsappig.”
“Mijn moeder zegt dat wij het qua opvoeding nu veel zwaarder hebben dan zij destijds. Ze doelt vooral op de digitalisering, de permanente stroom van beïnvloeding. Die digitalisering is volgens mij inderdaad het grootste verschil met toen. Vooral vanwege de ongeremdheid waarmee zowel goede als slechte informatie op je kinderen afkomt. Foto’s van bikinimeisjes op Instagram, bijvoorbeeld. Als ik zoiets vroeger wilde zien, moest ik naar de boekhandel. Andries Knevel schreef het boekje De wereld in huis, over de televisie. Ik ken een verhaal van een man die een tv had besteld en op de doos die tekst zag: de wereld in huis. ‘Neem maar weer mee!’ zei de man. Zo eenvoudig was het dus: er was één beeldbuis, ouders bepaalden wat er gezien werd. De gedachte dat ouders daarmee de wereld buiten de deur kunnen houden, is echter links en rechts ingehaald door de digitalisering.”

Heldere scheidslijn
Tim trekt een denkbeeldige lijn op de keukentafel. “In mijn jeugd was de scheidslijn helder: alles aan deze kant was fout, en alles aan de andere kant was goed. Daar hebben we ons leergeld overvloedig in betaald, want veel dingen uit die goede kant bleken helemaal niet zo goed te zijn, en andersom. Bijvoorbeeld: kerkgang is dé manier om te laten zien dat je gelooft. En: theater en dans zijn pertinent fout.”

Mijn ouders kochten op zondag geen ijsje. Nu denken christelijke jongeren vooral: moet ik vanwege mijn geloof serieus tot maandag wachten met het doen van boodschappen? Dacht het niet. Voor hen draait het om echtheid, en is het vanzelfsprekender om met niet-gelovigen mee te hobbelen. We hebben ontdekt dat we minder van de wereld verschillen dan we als christenen dachten, en dat is juist spannend.”

Ariana Grande en Opwekking 627
Die gedachte ontleent de liedjesschrijver aan de predikant en auteur Tim Keller, die – op zijn beurt Luther citerend – schrijft dat in álles wat geschapen is, de scheppingskracht van God zit. “Dus ook in het nieuwste liedje van Ariana Grande. De héle wereld is door de zondeval verminkt; dat liedje van Ariana Grande, maar ook Opwekking 627, het nieuwe boek van Ouweneel en de preek van afgelopen zondag. De antithese – de tegenstelling – ligt dus niet buiten ons, maar zit ín ons. Echter, het destructieve in jezelf benoemen, zijn we in onze geloofsopvoeding kwijtgeraakt. Ikzelf ook! Ik wil de dag van mijn 3-jarige niet afsluiten met het gebed ‘schoon mijn zonden vele zijn, maak om Jezus’ wil mij rein’. Dat krijg ik m’n strot niet uit, terwijl ik er zelf wel mee opgevoed ben.” Iedereen draagt die antithese met zich mee, zegt Tim. Daaruit volgt dat je de cultuur tegemoet kunt stappen met de gedachte: hier gaan we iets van God én van de wereld vinden. “Volgens mij kun je daar het gesprek over aangaan met kinderen, bijvoorbeeld als het gaat om waar ze naar kijken. De vraag of ze God erin zien, is wat moeilijk, maar je kunt wel vragen: verrijkt dit jou, word je er blij van? Door dat gesprek ontwikkelen ze een kompas. Reageren vanuit angst helpt niet en zal eerder ontaarden in ruzie.”

Openbare school
Qua geloofsopvoeding wil Tim niet te veel verwachten van de school van zijn kinderen, al was de keuze voor een protestants christelijke school een bewuste. “Ik wil wel dat het bij Kerst over Jezus gaat en niet over de kerstman, en bij Pasen niet over de paashaas. Ik zou mijn kinderen ook op de trein kunnen zetten naar een uitgesproken christelijke school, zoals de Passie of het Gomarus, maar ik wil juist dat ze zich in de seculiere wereld bewegen. Niet veilig opvoeden zodat ze straks klaar zijn voor de boze buitenwereld, nee, daar zijn ze nú al. Die hebben ze in hun broekzak.” Meer dan van een school verwacht Tim hulp uit de hoek van sleutelfiguren in het leven van zijn kinderen. “Toen ik zelf jong was, waren er mensen die me op cruciale momenten in mijn ontwikkeling en geloofsontwikkeling een stapje verder hielpen. Die rol hoop ik ook te vervullen. Op school schrijf ik examenleerlingen altijd een brief waarin ik omschrijf dat ze meer voor me betekenen dan het cijfer dat ze halen, dat ik ze heb gezíén. Ik wil ze daarmee een soort zegenbede meegeven, alleen moet dat op een andere manier omdat het een openbare school is. Voor veel leerlingen ben ik de enige christen die ze ontmoeten. Als ze ontdekken dat ik in God geloof én natuurkunde geef, hebben we meteen een leuk gesprek.”

Korreltje zout
Zijn onze kinderen de laatsten die iets van een afgebrokkelde christelijke zuil merken? “Als dat christelijke huis afbrokkelt, is het maar de vraag of we het juiste huis hebben gebouwd. Ik denk dat het goed is om met vallen en opstaan te blijven zoeken naar hoe wij en onze kinderen in de wereld kunnen integreren. Misschien ben ik op mijn openbare school een korreltje zout. Als ze over een paar jaar denken: die Van Wijngaarden deugde wel; o ja, en hij geloofde ook. Dan ben ik al tevreden.”

Wilfred Hermans

Jente

Jente is een christelijk magazine voor ouders. Of je jezelf nu protestant noemt of christen of evangelisch, uiteindelijk gaat het erom dat wij het verlangen delen om ons kind een stevige basis mee te geven: een levenshuis dat op de rots is gebouwd.

Tags
Dagelijks leven
In gesprek
13-16 jaar
Literatuurtip
Gezinsmomenten rond verhuizing

Een verhuizing is een grote overgang voor je kind. Daarom is het goed om je kind erop voor te bereiden. Deze handreikingen voor gezinsmomenten helpen je daarbij. Er zijn Bijbelgedeelten en vragen om te praten over Bijbelse personen die gingen verhuizen. Samen met je kind ontdek je hoe het voor hen was en wat God voor hen betekende in die tijd.

De allerbeste wensen. Aan de slag met opvoedingsidealen

Een boek over opvoedingsidealen dat richting geeft aan ouders om dagelijkse keuzes te maken. Het boek is ook geschikt om met uw partner of met een kring te bespreken door de gespreksvragen die erin staan.

Dit boek gaat over jouw handelen als opvoeder en je opvoedingsidealen die hieronder liggen. Het nadenken over die idealen en de praktische invulling ervan blijkt voor veel ouders motiverend en helpend. Vanuit de Bijbel doen de auteurs je handreikingen om na te denken over je eigen opvoedingsidealen en over hoe je die in praktijk kunt brengen.

Ieder hoofdstuk stelt een door ouders veel genoemd opvoedingsideaal aan de orde: een gelovig kind, een gelukkig kind, een sociaal kind, een zelfstandig kind, een succesvol kind en een verantwoordelijk kind. Naast informatie over het ideaal bevat elk hoofdstuk voorbeelden, verwerkingsopdrachten, verdiepingskaders en een Bijbelstudie. Het boek is uitstekend geschikt voor een kring of cursus over opvoeden en kan ook goed individueel worden gebruikt.

Ook de projectleiders van Geloof in het gezin hebben een bijdrage geleverd aan dit boek.

Download hieronder hoofdstuk 6 uit dit boek!

Magazine Geloof in het gezin

Bij de lancering van de website hebben wij een eenmalig magazine uitgegeven met interessante artikelen, handige tips, overzichten, ervaringsverhalen, links en nog veel meer. Inspirerend om zelf te lezen, maar ook opbouwend om samen met een vriendin te bespreken of op een opvoedkring te behandelen!

Bekijk het magazine hieronder online.