Mag het?

28 juni
Jente
Deze film mag je wel kijken, die niet. Je moet elke zondag naar de kerk anders geef je een verkeerd voorbeeld. En mogen jouw kinderen dat op zondag ...? soms lijkt het wel alsof christenouders vooral druk zijn met de vraag: mag het?

“Ik vind het zelf niet zo erg om af en toe een kerkdienst over te slaan, maar is dat goed voor de opvoeding van mijn jongens?” Vraagt Daniëlle Koudijs, oprichter van Power to the mama’s zich hardop af. “Ik ontmoet veel christenmama’s die zich afvragen of ze wel de juiste keuzes maken. Ze wegen continu af wat, vanuit christelijk oogpunt gezien, wel en niet mag. Of het nu gaat om het kijken van een film of het meedoen aan een bepaalde sport.”

Hoe breng je als christelijke ouders vrijheid en regels met elkaar in balans in de geloofsopvoeding? Mag en kan je een nieuwe generatie überhaupt lastigvallen met jouw geloof? Beperk je de kinderen dan niet in hun ruimte om hun eigen keuzes te maken en zich in vrijheid te ontwikkelen? Is geloofsopvoeding een beperking van vrijheid?
Jos de Kock, godsdienstpedagoog en auteur van het boek Opvoeden is gekkenwerk heeft veel over deze vraag nagedacht. “Christenen staan op bijbelse gronden achter het idee van vrijheid. Christelijke ouders willen hun kinderen graag vrijheid geven. Tegelijkertijd willen ze datgene wat hen zo lief is - hun geloof in Christus - doorgeven aan hun kinderen. Er is daarom een spanningsveld tussen de ruimte die ouders geven en de kaders die ze bieden in relatie tot hun geloof.
Het beste wat je als gelovige ouder kunt doen is je kinderen vrijheid geven door hen te laten zien wat jou veel waard is. Dat betekent ook dat je er voluit voor gaat in de geloofsopvoeding. Je kind begrijpt dat, want omdat het geloof jou zoveel waard is, is het logisch dat je dat ook aan je kind gunt. Ruimte geven betekent niet dat je loslaat wat je zelf van waarde vindt.”

Onzekerheid
Toch zijn veel ouders onzeker over bepaalde vragen of over gedrag van hun kind. Ze stellen regels en schieten soms in een kramp als ze elkaar bevragen. Mag jouw zoon wél sporten op zondag? Laat jij je dochter naar die film kijken? Vroeger waren er zuilen met vanzelfsprekendheden. Die boden houvast en duidelijkheid voor ouders. Tegenwoordig is er - ook binnen kerkgemeenschappen - zoveel diversiteit dat de onzekerheid groeit. “Veel ouders ervaren onzekerheid als een bedreiging in de opvoeding,” reageert Jos. “Maar deze vragen zijn geen bedreiging. Het hoort bij opvoeden dat je twijfels hebt.”

Het helpt ouders en tieners om een inkijkje te krijgen in elkaars beweegredenen als er gesprekken zijn over het waarom van regels. Hierdoor kunnen misverstanden uit de wereld worden geholpen en ontdek je als ouder meteen waar de weerstand van je kind zit. Jos de Kock legt uit: “Wanneer je als ouders regels stelt, is het belangrijk om na te denken over het waarom van je regel. Waarom vind je het belangrijk dat je kind meegaat naar de kerk? Heb je daar antwoord op? Communiceer deze redenen vervolgens met je kind. Jouw zoon of dochter zal doorvragen. Dit helpt jou om je motivatie te verwoorden en het legt de zwakke plekken in je redenering bloot.”

Je kunt je kind bijvoorbeeld uitleggen dat je het fijn vindt om op zondag als gezin samen met medegelovigen naar de kerk te gaan. Het is onderdeel van jouw geloofsleven en dat is je dierbaar. Uit liefde voor je kind, gun je hem of haar diezelfde verbondenheid.

Vrijheid
Hoe ouder kinderen worden, hoe meer ruimte je ze als ouders moet bieden voor het maken van hun eigen keuzes. Waar je jonge kinderen nog bij de hand neemt, kun je oudere kinderen alleen maar voorgaan. Je kunt ze uitdagen en verleiden om met jou mee te lopen, maar tegelijkertijd doe je dat in een houding waarin ruimte voor je kind is om jou niet te volgen.
Die ruimte geef je uit liefde. Dat je jouw kinderen christelijk opvoedt, is een keuze uit liefde. Tegelijkertijd weet iedere ouder dat kinderen alleen vanuit een vrije keuze tot God zullen komen.

‘Vrij zijn!’
De stem van Marco Borsato schalt uit de speakers en ik sta voor één keer wat langer stil bij de tekst in zijn liedje. Vrijheid en liefde. Christelijke waarden. Woorden ook die we regelmatig terugvinden in de Bijbel, maar die in de context van dit liedje een andere betekenis hebben.

Vrij zijn
Ze wil alleen maar vrij zijn
Liefde komt ooit
Ze wil nu alleen maar
Vrij zijn
Onbezorgd en vrij zijn
Liefde
Liefde komt ooit
En ze danst en ze lacht
En ze gaat je te lijf
Voor `n uur, voor `n nacht
Maar denk niet dat ze blijft

In dit lied lijkt vrijheid de tegenhanger van liefde te zijn. Alsof ware vrijheid eruit bestaat dat je kunt doen en laten wat je wilt, wanneer je maar wilt en zolang je maar wilt. Het gaat om onbezorgd dansen en lachen, maar: ‘denk niet dat ze blijft’. Want blijven betekent blijkbaar dat ze vrijheid inlevert. De ‘liefde komt ooit’. De liefde wordt geparkeerd, zodat vrijheid de ruimte krijgt.

De Bijbel stelt het ons anders voor. In Galaten 5 vers 13 en 14 schrijft Paulus: Broeders en zusters, u bent geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om uw eigen verlangens te bevredigen, maar dien elkaar in liefde, want de hele wet is vervuld in één uitspraak: ‘Heb uw naaste lief als uzelf.

Wij zijn ‘geroepen om vrij te zijn’. Tegelijkertijd staat die vrijheid in dienst van de ander, waarbij liefde voor de naaste de hoofdrol krijgt. Vrijheid in bijbelse zin betekent niet dat je volledig losgaat, je eigen verlangens bevredigt en de ander in lege verwarring achterlaat.

Het bijbelse ‘vrij zijn’, heeft alles te maken met vrij zijn van de macht van de zonde. Jezus kocht die vrijheid door zijn lijden, sterven en opstanding. Waar de Israëlieten in het Oude Testament gebonden waren aan tientallen regels en wetten, verbrak Jezus de noodzaak om deze wetten en regels na te leven. Hij maakte de weg vrij naar God op een manier die tot die tijd onvoorstelbaar was geweest.

We hebben geen offers nodig, we hoeven ons niet eerst te wassen, we hoeven geen priester in onze plaats te laten gaan. De blokkade die er vroeger was, is opgeheven en we mogen zelf naar God toe gaan. Dat wij God kunnen benaderen en dat Hij ons ‘aanziet in Christus’ is misschien wel de grootste vrijheid.

Formule
“Ouders voelen zich vaak onzeker, omdat ze bang zijn om het niet goed te doen,” zegt Daniëlle. “Maar als opvoeden zo makkelijk in een formule te stoppen was, zouden we allemaal hetzelfde zijn. We zijn echter allemaal uniek en hebben dus ook baat bij verschillende (opvoed)regels. Als we daarbij steeds uitgaan van Gods liefde en voor ogen houden wat goed is voor onze kinderen en voor onze omgeving, is dat echte vrijheid.”

Ik zie haar voor me. Dat meisje uit het liedje van Marco Borsato. Ze wil alleen maar onbezorgd en vrij zijn. Ze danst en lacht. Ik denk dat ze eenzaam is. Gebonden aan een vrijheid die voor haar belangrijker is dan de mensen om haar heen. En ik ben dankbaar voor de woorden die God ons geeft: ‘We zijn geroepen om vrij te zijn en elkaar in liefde te dienen.’

Verder lezen?

• Opvoeden is gekkenwerk, Jos de Kock, Royal Jongbloed
www.powertothemamas.nl

Tekst: Lisette van de Heg

Jente

Jente is een christelijk magazine voor ouders. Of je jezelf nu protestant noemt of christen of evangelisch, uiteindelijk gaat het erom dat wij het verlangen delen om ons kind een stevige basis mee te geven: een levenshuis dat op de rots is gebouwd.

Tags
Voorleven
Opvoeding
Psychologie
Dagelijks leven
8-12 jaar
13-16 jaar
Literatuurtip
Geloven in opvoeden

Het boek geeft ouders adviezen en vaardigheden mee die hen helpen weer in hun opvoeding te gaan geloven. En ouders worden toegerust om gestalte te geven aan de geloofsopvoeding in het gezin.

In het werkboek dat erbij aangeschaft kan worden, staan vragen en werkvormen om mee aan de slag te gaan.

Tjonge jongens

Jongens zijn leuk. Maar soms een tikje anders leuk dan je misschien denkt. In dit boek zoekt Mariska Dijkstra-Wolters antwoorden op vragen van moeders met zonen. Ze ondervroeg daarvoor meer dan honderd jongensmoeders. Zo’n twintig deskundigen geven tips. Is stoeien normaal? En wanneer grijp je in? Geloven jongens anders dan meisjes? Hoe vind je rust in een druk gezin? Wanneer praten jongens wél? Moet je jongens helpen met huiswerk?

Hoofdstuk 1 van Tjonge jongens

Tips voor een kringavond over het opvoeden van jongens

Opvoeden, gave en opgave

Het eerste deel handelt over de essenties van christelijk opvoeden vanuit Bijbels perspectief, met aandacht voor de ontwikkeling van kinderen, jezelf als opvoeder en opvoeden in de huidige maatschappij. Dit deel bestaat uit vijf hoofdstukken: Begeleid de trektocht, opvoeden vanuit de basis, de opvoeder, om gezin heen en opvoeden in deze tijd. Er worden veel voorbeelden en vragen uit de praktijk aangehaald om het boekje zo praktisch mogelijk te maken. Er staan regelmatig vragen die je zelf kunt overdenken of kunt bespreken met je man of vrouw.

Het tweede deel bevat een kringhandleiding met ideeën voor acht bijeenkomsten die je kunt organiseren of volgen met andere opvoeders. Zo kun je samen met anderen aan de slag, om van elkaar te leren, elkaar te ondersteunen en te bemoedigen.