Kinderen willen vroeg of laat van schoot af

9 mei
Nico van der Voet
​Er zijn schootkinderen en kinderen die niet graag op schoot zitten. Zo is dat. Letterlijk en figuurlijk. Het ene kind schuilt altijd bij vader en of moeder en het andere kind gaat al jong een eigen weg. Er zijn 'schootouders' en ouders die hun kinderen niet graag op schoot houden. Dat kan ook letterlijk en figuurlijk zijn. Sommige ouders laten hun kinderen nooit los en anderen laten ze al vroeg hun eigen gang gaan.

Ik schrijf nu niet verder over de kinderen, maar over de ouders. Zijn ouders die hun kinderen op jonge leeftijd hun gang laten gaan, goede ouders? Jawel, mits het niet te vroeg is. Zijn ouders die hun kinderen graag op schoot houden goede ouders? Jawel, mits het niet te lang duurt.

Nu ben ik bij het eigenlijke onderwerp. Er zijn ouders die hun kinderen te lang vertroetelen en hen zodoende belemmeren een eigen weg te gaan. Elk kind wil vroeg of laat van schoot af. Niet elke ouder kan zijn kind echter makkelijk laten gaan. Het zijn juist de liefste ouders die er moeite mee hebben.

Het is begrijpelijk dat ouders boos en verdrietig zijn als hun zoon van zestien wegloopt. Het is minder begrijpelijk dat zoveel ouders de gewone en evenwichtige volwassenwording van kinderen belemmeren door ze altijd te willen blijven bevoogden. Ze zien met lede ogen aan hoe hun kinderen hun eigen leven invullen en welke beslissingen ze nemen. Met grote bezorgdheid omringen ze hen in de keuze van hun partner en de opvoeding van de kleinkinderen. Ze hebben slapeloze nachten over hun al volwassen nakroost. Zelfs de kinderen die de deur uit zijn worden nog omringd met zorg. Die zorg wordt op verzoek en nog meer niet op verzoek aangeboden.

Wat kan hier achter schuilgaan?

  • Allereerst kan er oprechte liefde achter zitten. Zo beleven de ouders het vooral zelf. Zij genieten van hun bezig zijn voor en met de (klein)kinderen. Niets is hun te veel. Ze gunnen hun kinderen tijd en aandacht.
  • Er kunnen echter ook andere dingen achter zitten, zoals angst. De ouders zijn altijd bezorgd. Ze kunnen niets overgeven. Ze trakteren hun kinderen op alle mogelijke adviezen. Ze hebben echt het idee dat er dingen misgaan, als zij er zich niet mee bemoeien. Ze zijn er zelf onrustig van.
  • Behoefte aan waardering kan de drijfveer zijn van te grote ouderzorg. De ouders willen nodig zijn en geprezen worden. Ze willen liefde en aandacht ontvangen van hun kinderen. Dat maakt hen gelukkig. Door hard achter hun (klein)kinderen aan te hollen, hopen ze die te ontvangen. Ze kopen zo de wederliefde.
  • Tenslotte noem ik: het uitoefenen van macht. Door de kinderen figuurlijk op schoot te houden, oefenen ouders ook macht over hen uit. Ze blijven van de ouders afhankelijk en die blijven zo op de troon zitten in het gezin. Vooral de kinderen ervaren de goedbedoelde ouderliefde als een vorm van machtsuitoefening.

Wat zijn de gevolgen als ouders hun kinderen te lang op schoot houden? Dat verschilt. Sommige kinderen accepteren de te grote ouderzorg niet. Ze slaan de adviezen van de ouders in de wind. Ze bedanken hen niet of niet van harte voor alle hulp. Ze zoeken alles liever zelf uit. Dit kan ouders verdriet doen. Juist omdat zij alles zo goed bedoelen, zien ze niet in dat ze voor een deel zelf verantwoordelijk zijn voor de pijnlijke situatie. De lieve, volgzame kinderen - de schootkinderen! - accepteren veel van hun ouders. Ze ervaren de ouderzorg wel als een claim, maar komen niet in verzet. Ze willen hun ouders geen pijn doen. Ze uiten het niet, maar soms vinden ze het wel moeilijk dat ze zo weinig vrij gelaten worden. Als het voor hen echt te drukkend wordt, kunnen ze er depressief van worden. Dat maakt dat ze soms toch ook wel weer kunnen uitvallen naar hun ouders. Vergeet ook niet de gevolgen voor de schoonkinderen. Die hebben vaak minder begrip voor te grote ouderzorg dan de eigen kinderen. Dat kan tot spanningen in huwelijken leiden.

Ik sluit daarom met deze oproep af: ouders, houdt veel van uw kinderen. Vergeet echter niet dat echte liefde nooit claimend is. Geef je kinderen voldoende vrijheid, juist om ze vast te houden!

Nico van der Voet

Nico van der Voet is spreker, schrijver en docent aan de Christelijke Hogeschool Ede (afdeling HBO-theologie), zie ook www.nicovandervoet.nl.

Tags
In gesprek
Dagelijks leven
0-3 jaar
4-7 jaar
8-12 jaar
13-16 jaar
Literatuurtip
Gezinsmomenten rond verhuizing

Een verhuizing is een grote overgang voor je kind. Daarom is het goed om je kind erop voor te bereiden. Deze handreikingen voor gezinsmomenten helpen je daarbij. Er zijn Bijbelgedeelten en vragen om te praten over Bijbelse personen die gingen verhuizen. Samen met je kind ontdek je hoe het voor hen was en wat God voor hen betekende in die tijd.

De allerbeste wensen. Aan de slag met opvoedingsidealen

Een boek over opvoedingsidealen dat richting geeft aan ouders om dagelijkse keuzes te maken. Het boek is ook geschikt om met uw partner of met een kring te bespreken door de gespreksvragen die erin staan.

Dit boek gaat over jouw handelen als opvoeder en je opvoedingsidealen die hieronder liggen. Het nadenken over die idealen en de praktische invulling ervan blijkt voor veel ouders motiverend en helpend. Vanuit de Bijbel doen de auteurs je handreikingen om na te denken over je eigen opvoedingsidealen en over hoe je die in praktijk kunt brengen.

Ieder hoofdstuk stelt een door ouders veel genoemd opvoedingsideaal aan de orde: een gelovig kind, een gelukkig kind, een sociaal kind, een zelfstandig kind, een succesvol kind en een verantwoordelijk kind. Naast informatie over het ideaal bevat elk hoofdstuk voorbeelden, verwerkingsopdrachten, verdiepingskaders en een Bijbelstudie. Het boek is uitstekend geschikt voor een kring of cursus over opvoeden en kan ook goed individueel worden gebruikt.

Ook de projectleiders van Geloof in het gezin hebben een bijdrage geleverd aan dit boek.

Download hieronder hoofdstuk 6 uit dit boek!

Magazine Geloof in het gezin

Bij de lancering van de website hebben wij een eenmalig magazine uitgegeven met interessante artikelen, handige tips, overzichten, ervaringsverhalen, links en nog veel meer. Inspirerend om zelf te lezen, maar ook opbouwend om samen met een vriendin te bespreken of op een opvoedkring te behandelen!

Bekijk het magazine hieronder online.