Kinderen en het Avondmaal

26 oktober
Jente
Het vieren van het Avondmaal is een divers gebeuren. In welke vorm de Maaltijd van de Heere gevierd wordt en of kinderen nu wel of niet meedoen, het is vooral belangrijk dat we onze kinderen ermee vertrouwd maken.

In iedere kerk wordt het Avondmaal gevierd. In sommige gemeenten wekelijks, in andere iedere maand en in veel gemeenten een aantal keer per jaar. Ook de manier waarop het Avondmaal wordt gevierd, verschilt. In sommige kerken staat tijdens een viering een lange tafel met een wit kleed erop. Steeds mag een groep mensen aan tafel plaatsnemen. In andere kerken gaan mensen in een kring staan of lopen ze naar voren om brood en wijn te ontvangen. Nog een verschil: op sommige plekken is ruimte voor kinderen om deel te nemen aan het Avondmaal, in andere kerken doe je mee nadat je belijdenis hebt gedaan.

‘Toen ik deelnam aan het Avondmaal’
Het is een manier om het Avondmaal dichter bij kinderen te brengen. Voor de meeste gemeenten en ook voor ouders is dit een zoektocht: hoe leg je aan kinderen uit wat precies de betekenis is van deze traditie? Vaak vinden we het zelf al lastig om het te verwoorden. Hoe je het gebruik doorgeeft aan je kinderen, heeft meestal ook te maken met je eigen herinneringen aan een avondmaalsviering, bijvoorbeeld de herinnering dat zo’n dienst wel eindeloos leek te duren … Of het moment dat jij alleen achterbleef terwijl je ouders aan tafel gingen zitten; of misschien de eerste keer dat je het Avondmaal vierde. Al deze herinneringen kleuren de manier waarop jij zelf het Avondmaal beleeft, en daardoor ook hoe je dit moment doorgeeft aan je kind. Bedenk eens wat jouw herinneringen zijn en hoe je beleving nu daardoor wordt bepaald.

Betekenis van het Avondmaal
De avond voordat Jezus sterft, viert Hij de Pesachmaaltijd met Zijn leerlingen. Daarmee wordt herdacht hoe God Zijn volk bevrijdde uit Egypte. Terwijl ze samen aan tafel zitten, vertelt Jezus de leerlingen dat Hij hen zal moeten verlaten. Dan breekt Hij een stuk brood en deelt dit uit aan de leerlingen. Hij vergelijkt dit met Zijn lichaam dat gebroken zal worden, zodat het weer goed zal komen met de mensen (verzoening). Daarna schenkt Jezus wijn in een beker en laat die rondgaan. De wijn heeft de kleur van bloed. “En zo,” zegt Jezus, “zal Mijn bloed vloeien, om de zonden van de mensen te vergeven.” Ten slotte roept Jezus de leerlingen op om dit, als Hij er straks niet meer is, telkens opnieuw te doen en zich Zijn woorden te herinneren.

Hoe leg ik het uit?
Drie dingen zijn belangrijk bij het Avondmaal. Allereerst kijken we terug: we denken aan Jezus en hoe Hij voor ons gestorven is, voor onze zonden. Het is vergelijkbaar met het samen herinneringen ophalen van een bijzondere gebeurtenis. Bij het Avondmaal gaat het nog een stapje verder: het is niet alleen terugdenken aan het verleden, maar dat stukje verleden wordt opnieuw werkelijkheid als je samen het Avondmaal viert.

Ten tweede worden we door Jezus Zelf uitgenodigd, Hij ontvangt ons aan tafel. Wanneer we het brood eten, de wijn drinken, mogen we bedenken dat Hij zo dicht bij ons is als brood en wijn. Zo vieren we met het Avondmaal de gemeenschap met Christus. Daarnaast vieren we de gemeenschap met elkaar. We kijken de kring of tafel rond en worden blij dat we als totaal verschillende mensen toch bij elkaar mogen horen, omdat we samen bij Jezus horen. Sta met je kinderen eens stil bij hoe bijzonder het is dat er zo veel verschillende mensen zijn, die toch bij elkaar horen. Er zijn maar weinig plekken waar je met zo veel verschillende mensen samen eet.
Ten derde zegt Jezus dat we Zijn maaltijd moeten vieren totdat Hij terugkomt, het moment dat het Koninkrijk van God helemaal door zal breken. In de Bijbel wordt hier vaak het beeld van de maaltijd op een bruiloftsfeest gebruikt. We vieren het Avondmaal om te blijven verlangen naar die dag, Gods mooie toekomst. Je zou het kunnen vergelijken met een verjaardagfeest waar tijdens de voorbereiding allerlei lekkere dingen worden klaargemaakt. Niets is lekkerder dan alvast iets te proeven. Een klein hapje maar... en dan vol verwachting uitkijken naar het moment dat alle gasten er zijn en het feest echt gaat beginnen!

In de praktijk
Probeer samen met je kinderen toe te leven naar het Avondmaal. Er zijn boekjes verkrijgbaar die je hierbij kunnen helpen; een mooie manier om met je kind in gesprek te raken over het Avondmaal en het voor te bereiden op de dienst. Daarnaast helpt deze voorbereiding jezelf om bewuster het Avondmaal te vieren en beleven.

Er zijn diverse creatieve manieren om aan de slag te gaan. In de meeste kerken is het kleed op de avondmaalstafel wit. Het ziet er niet altijd heel feestelijk uit, terwijl het Avondmaal eigenlijk een feestmaaltijd is. Laat je kinderen een wit (papieren) kleed versieren. Lees en praat over de betekenis van het Avondmaal. Of zorg voor een mooie beker en laat hen deze versieren. Praat ondertussen over de beker met wijn en de betekenis hiervan.

Maak een uitnodiging voor een maaltijd met jullie gezin. Wie gaan jullie uitnodigen? Is iedereen welkom? Waarom wel of juist niet? Vertel daarna iets over het Avondmaal en vertel dat daar allerlei verschillende mensen samen komen en bij elkaar horen, omdat ze allemaal bij Jezus horen.

Leer je kinderen aan om vragen te stellen. Wanneer de joden het Pesachmaal vieren, is er altijd een moment waarop de kinderen elke keer dezelfde vragen stellen over de betekenis van de maaltijd en de diverse ingrediënten op tafel. Dit is het moment waarop de verhalen van de uittocht en Gods redding worden verteld en uitgelegd. Een mooie manier waarop ook wij onze kinderen vertrouwd kunnen maken met het Avondmaal en de betekenis ervan.

Wanneer kinderen altijd hun eigen programma hebben tijdens een avondmaalsviering, kies er dan af en toe bewust voor om je kind wel mee te laten gaan. Zo kan het van jongs af aan al ingewijd worden. Eventueel stel je vooraf een aantal kijkvragen. Denk aan vragen als: Wat staat er allemaal op de tafel? Waarin verschilt dat met een gedekte tafel thuis? Welke woorden vind je moeilijk? Wat valt je op? Bespreek de antwoorden als jullie weer thuiskomen. Ook voor kinderen die altijd bij een avondmaalsviering zijn, kunnen deze vragen helpen om thuis hierover in gesprek te gaan.

Vier thuis met oudere kinderen een Pesachmaaltijd. Op internet vind je diverse uitwerkingen en recepten. Door dit maal samen klaar te maken en te eten, maak je hen vertrouwd met de oorsprong van het Avondmaal. Lees tijdens de maaltijd bijvoorbeeld Lukas 22:14-20, waarin te lezen is dat Jezus het Pesachmaal met Zijn discipelen viert, of zing een lied waarin het offer van Jezus centraal staat. Bespreek met elkaar welke overeenkomsten en verschillen je ziet tussen het Avondmaal en de Pesachmaaltijd.

Uitleggen
Het is tijdens een avondmaalsviering in een gemeente waar kinderen niet meedoen met het Avondmaal. Tijdens een moment voor de kinderen vraagt de predikant of de kinderen weten wat er eigenlijk onder het witte kleed op de tafel ligt. Er wordt wat geaarzeld en wat geknikt. Dan kijken ze samen wat er onder het kleed ligt en de predikant vertelt wat de onderdelen van de maaltijd allemaal betekenen. Het is muisstil in de kerk. Het lijkt alsof iedereen ademloos luistert en de betekenis van het Avondmaal zomaar opnieuw doordringt. Tot slot krijgen alle kinderen een stukje brood in hun handen. Het is gewoon brood. Gebakken door de bakker, net als het brood thuis. Maar toch... bij het Avondmaal krijgt dit stukje brood een bijzondere betekenis.

Auteur: Leantine Dekker

Jente

Jente is een christelijk magazine voor ouders. Of je jezelf nu protestant noemt of christen of evangelisch, uiteindelijk gaat het erom dat wij het verlangen delen om ons kind een stevige basis mee te geven: een levenshuis dat op de rots is gebouwd.

Tags
Kerk
Gemeente
Opvoeding
In gesprek
4-7 jaar
8-12 jaar
Literatuurtip
Gezinsmomenten rond verhuizing

Een verhuizing is een grote overgang voor je kind. Daarom is het goed om je kind erop voor te bereiden. Deze handreikingen voor gezinsmomenten helpen je daarbij. Er zijn Bijbelgedeelten en vragen om te praten over Bijbelse personen die gingen verhuizen. Samen met je kind ontdek je hoe het voor hen was en wat God voor hen betekende in die tijd.

De allerbeste wensen. Aan de slag met opvoedingsidealen

Een boek over opvoedingsidealen dat richting geeft aan ouders om dagelijkse keuzes te maken. Het boek is ook geschikt om met uw partner of met een kring te bespreken door de gespreksvragen die erin staan.

Dit boek gaat over jouw handelen als opvoeder en je opvoedingsidealen die hieronder liggen. Het nadenken over die idealen en de praktische invulling ervan blijkt voor veel ouders motiverend en helpend. Vanuit de Bijbel doen de auteurs je handreikingen om na te denken over je eigen opvoedingsidealen en over hoe je die in praktijk kunt brengen.

Ieder hoofdstuk stelt een door ouders veel genoemd opvoedingsideaal aan de orde: een gelovig kind, een gelukkig kind, een sociaal kind, een zelfstandig kind, een succesvol kind en een verantwoordelijk kind. Naast informatie over het ideaal bevat elk hoofdstuk voorbeelden, verwerkingsopdrachten, verdiepingskaders en een Bijbelstudie. Het boek is uitstekend geschikt voor een kring of cursus over opvoeden en kan ook goed individueel worden gebruikt.

Ook de projectleiders van Geloof in het gezin hebben een bijdrage geleverd aan dit boek.

Download hieronder hoofdstuk 6 uit dit boek!

Magazine Geloof in het gezin

Bij de lancering van de website hebben wij een eenmalig magazine uitgegeven met interessante artikelen, handige tips, overzichten, ervaringsverhalen, links en nog veel meer. Inspirerend om zelf te lezen, maar ook opbouwend om samen met een vriendin te bespreken of op een opvoedkring te behandelen!

Bekijk het magazine hieronder online.