Geloofsopvoeding in coronatijd

2 april
Ingrid Plantinga
Daar zit je dan als ouder ineens juf te spelen en voetbaltrainer, speelmaatje, ICT-helpdesk, muziekdocent, mental coach, BFF… Dan houd je weinig ruimte over voor geloofsopvoeding toch? Of moet dat ook nog op de strakke planning die je gemaakt hebt voor de benodigde dagelijkse structuur? Rustig aan maar, ik ga je niet nog meer taken opdringen. Want je hoeft geen rol te spelen, je bent al een geloofsvoorbeeld!

Of je het nu beseft of niet, je kind kijkt naar jou als het zich afvraagt wat geloven betekent. Ouders staan met stip op nummer 1 als het gaat om invloed op de geloofsontwikkeling van kinderen. Nu het kerkelijk aanbod voor geloofsopvoeding wegvalt, word je je misschien bewust van iets wat altijd al gold: geloven leer je met name thuis. Dat is geen extra taak maar een realiteit. Je bent al een voorbeeld voor je kroost zonder dat je daar iets voor hoeft te doen. Nu is het de vraag wat voor voorbeeld je geeft. Ik zie drie opties:

De heilige ouder
De ‘heilige’ ouder laat een onwankelbaar geloof aan zijn kinderen zien, weet altijd het antwoord op hun vragen en houdt zich aan al Gods regels. Als je zo’n voorbeeld neer wilt zetten in deze tijd, dan heb je daar een pittige kluif aan. Zie maar eens je geduld te bewaren als je 24-7 een stel ontregelde kinderen om je heen hebt. Ik krijg het niet voor elkaar om altijd liefdevol te reageren als ze elkaar voor de zoveelste keer in de haren vliegen.

Gelukkig maar, want dit voorbeeld werkt averechts. Vroeg of laat zullen je kinderen doorkrijgen dat je niet zo perfect bent als je je voordeed en zal de schone schijn hen teleurstellen. Erger nog: je legt de lat hiermee veel te hoog voor je kind. ‘Als een gelovige zo is, dan kan ik daar nooit aan tippen…’

De afwezige ouder
De druk-met-werk-en-kerk-maar-niet-met-jou ouder. Bij al het mooie dat je doet loop je het risico dat je kind gaat denken dat hij niet belangrijk genoeg is om jouw aandacht te verdienen. En daarmee geef je ook een geloofsvoorbeeld: ‘Als mijn ouders steeds bezig zijn met belangrijker dingen dan mij liefhebben dan zal God ook wel belangrijker dingen te doen hebben dan van mij houden…’

De struikelende ouder
Je houdt van je kind en je houdt van God maar het lukt je niet om zonder struikelen door het leven te gaan. ’s Ochtends begin je vol goede moed aan een nieuwe quarantaine-dag maar halverwege ben je al weer twee keer uitgevallen tegen je kinderen en door je haast om het dagritme te handhaven ben je het gebed gewoon vergeten… Weet je, dit is het beste voorbeeld dat kinderen kunnen krijgen. Aan jou kunnen ze zien dat, hoe vaak je ook faalt, Gods liefde nooit ophoudt! Door jou kunnen ze leren dat God je niet vergeet, ook als jij Hem wel vergeet. Het voorbeeld van een struikelende ouder is leven van genade, een kind zijn aan Gods hand.

Ik heb oneindig veel respect voor alle struikelende ouders. Dit dankgebed schreef ik na een week van thuisscholing:

“Juist in deze tijd wil ik U bedanken
voor alle ouders en verzorgers:

Uit hun inzet
blijkt Uw kracht.
Met hun aandacht
komt Uw liefde binnen.
In hun humor
klinkt het vertrouwen op U.
Door hun fouten
schijnt Uw genade des te sterker.”

En nu concreet!
Voor degenen die na alle tips en tricks op social media nog zin hebben in meer geef ik nog wat praktische handreikingen:

  • Liefde en aandacht – Net zoals de maan het zonlicht weerkaatst, mag jij in de liefde en aandacht die jij je kind geeft de liefde van God doorgeven aan je kind. Benoem dat je blij met hen bent en dat je ervan geniet ze dichtbij je te hebben. Verras hen af en toe met een lief briefje, een klein cadeautje of iets lekkers. Gewoon omdat je van je kind houdt.
  • Humor en vertrouwen – Voor een kind is deze tijd verwarrend en onzeker. ‘Kunnen we zomaar ziek worden en doodgaan?’ Daarom is het belangrijk dat jij door een ontspannen houding en een flinke dosis humor laat zien dat je vertrouwt op de God die in alles bij jullie is.
  • Bidden en danken – Breng samen alle zorgen en ellende bij God. De Psalmen zijn prachtig om je verdriet en angst mee te kunnen uiten. Daarin leren we dat we al onze emoties bij God mogen brengen. Vergeet bij alle belangrijke gebedspunten ook niet om te danken voor wat God geeft: de zon die schijnt, lekker kunnen spelen en sporten, leuke filmpjes van de juf enzovoort. Vier wat er te vieren valt en wijs daarbij op de God die jullie zegent.
  • Gezinsmomenten – Plan momenten in om samen bezig te zijn met geloven. Nu je niet naar de kerk kunt, zijn de zondagen daar heel geschikt voor. Bezwijk niet voor de verleiding om dat alleen via een beeldscherm te doen, maar ga er samen mee bezig (jij bent het voorbeeld!). Praat, bid, huil en lach met elkaar en ontdek dat Gods Geest werkt in jullie gezin!

Om te helpen bij de gezinsmomenten heb ik programma’s ontwikkeld voor thuisvieringen met het hele gezin. Er zijn keuze-onderdelen voor jonge kinderen, tieners en volwassenen zodat je het programma op maat kunt maken voor jouw situatie. Je vindt deze vieringen op www.lerenindekerk.nl/thuisvieringen.

Een andere mogelijkheid is het gebruiken van een gezinsdagboek. Het gezinsdagboek ‘De rode draad door de christelijke feesten’ biedt voor elke week een uitgebreid gezinsmoment en een kort stukje voor elke dag.

Ingrid Plantinga

Ingrid Plantinga-Kalter is theologe en moeder. Ze heeft Geloof in het gezin mede opgezet en geeft toerusting over geloofsopvoeding. Daarnaast ontwikkelt ze voor het Praktijkcentrum producten op het gebied van bijbelstudie, catechese en liturgie.

Tags
School
Zelfbeeld
Gezinsmoment
Presteren
Dagelijks leven
4-7 jaar
8-12 jaar
13-16 jaar
Literatuurtip
Geloven in opvoeden

Het boek geeft ouders adviezen en vaardigheden mee die hen helpen weer in hun opvoeding te gaan geloven. En ouders worden toegerust om gestalte te geven aan de geloofsopvoeding in het gezin.

In het werkboek dat erbij aangeschaft kan worden, staan vragen en werkvormen om mee aan de slag te gaan.

Je peuter begrijpen

Peuters kunnen heel lief zijn en tegelijk heel vermoeiend. Soms zijn ze zo dwars dat je er geen raad mee weet, maar even later kruipen ze bij je op schoot om weer eens lekker met je te kroelen. Voor veel ouders zal dit een herkenbaar beeld van hun peuter zijn. Een beeld dat tegelijkertijd veel vragen oproept. Hoe reageer ik op een peuter die niets wil en op alles ‘nee’ zegt? Wat moet ik doen als hij alles zelf wil doen op een moment dat het mij helemaal niet uitkomt? Hoe kan ik hem geruststellen als hij ’s nachts angstig wakker wordt, of hem zover krijgen dat hij zijn speelgoed deelt met een ander kind? In dit deel van de serie Christelijke opvoeding zoeken de auteurs op deze en vele andere vragen een praktisch antwoord, waar ouders houvast aan hebben in het dagelijkse gezinsleven. Daarbij proberen ze allereerst peuters te begrijpen in wat ze doen en laten en bij wat er in hun ‘koppie’ omgaat. Dat is de beste manier om te weten te komen wat een peuter nodig heeft en wat een goede aanpak is.

Maak ze sterk

Dit boek is gebaseerd op het trainingsprogramma LEV! van stichting Chris. In Maak ze sterk laten de auteurs zien hoe je een kind kunt leren de juiste keuzes te maken en sterk te staan in allerlei situaties. Het boek is veel breder dan het aanleren van sociale vaardigheden. Door de vragen en korte opdrachten in het boek leent het zich goed voor gebruik op een opvoedkring.

Kinderen en jongeren groeien op in een wereld die zich in razendsnel tempo ontwikkelt. Dat kan ons beangstigen. Maar je bent als opvoeder niet machteloos. Maak ze sterk laat zien hoe je hun kunt leren om de juiste keuzes te maken, bijvoorbeeld over hoe je omgaat met pesten, rouw, seksualiteit en social media. Wietske Noordzij en Erik Smit bieden handvatten om kinderen en jongeren hierin te ondersteunen, vanuit hun ervaring en expertise. Een prettig leesbaar opvoedboek dat echt de diepte ingaat, zonder ingewikkelde theorieën.