Geen feest al dat feest

12 november
Henny van Veldhuisen
Wat een feestmaand moet zijn, betekent voor kinderen met autisme vaak een maand vol stress en huilbuien. De oorzaak? Veel te veel onduidelijkheid en veel te veel prikkels. Hierdoor kan het kind niet meer adequaat op nieuwe prikkels reageren en bij een teveel aan prikkels kan het kind niet meer goed nadenken en handelen. En als het overprikkeld is, wordt hij/zij sneller overspoeld door emoties. Het kind kan dan moeilijk of ongewenst gedrag gaan vertonen.

En zo is het cirkeltje rond en is de feestmaand veranderd in een stressmaand. Zowel voor kind als ouders.

Is die stress, die onrust te voorkomen? Ten dele wel, door helderheid en duidelijke afspraken. En ook door het kind zoveel mogelijk erbij te betrekken.

Het begint al met het verzetten van de klok. Zomertijd wordt wintertijd. Het bioritme van een gevoelig kind (en dat zijn kinderen met autisme) moet enorm wennen aan dit tijdsverschil. Een uur later naar bed is helemaal geen feestje, want moe = moe. En een uur langer slapen is verre van grappig, want wakker = wakker. Maar goed. Na zo'n twee weken is de inwendige klok wel verzet.

Plotseling worden ook de dagen donkerder en kouder. Wat kan een kind enorm moeten omschakelen van dunne kleding naar dikke kleding, van zonder-jas naar winter-jas. Soms is het nodig om de zomerkleding in de wasmachine te stoppen en het daar voorlopig te laten. Met de mededeling: "nee, nu moet je toch echt je trui aan doen, want je T-shirt is in de was." Wat overigens ook goed werkt bij het omschakelen van jas en schoenen.

Dan liggen vervolgens de pepernoten al in de winkel zodra zwemkleding en buitenspeelgoed opgeruimd zijn. Dus véél te vroeg! En mét de pepernoten komt het sfeertje van cadeautjes, zwarte pieten, strenge sinterklazen en wat al niet meer. Leuk, onschuldig, maar o zo spannend voor kwetsbare en onzekere kinderen.

We kunnen die pepernoten nog even buiten de deur houden, maar ontkomen niet aan de speelgoedgidsen die vanzelf op de deurmat vallen. Ik heb ze wel eens weggemoffeld. Want wat leuk moet zijn, was hier in huis helemaal niet leuk. Het was zelfs vreselijk... want álles wat in zo'n gids staat is leuk...

“En wat ik leuk vind, wil ik hebben. Het woordje 'misschien' komt niet in m'n woordenboek voor!”

Dus beginnen we al vroeg met het maken van een verlanglijstje. Een maximum aantal dingen en spreek gerust een bedrag af. Zo kader je het in en vallen er vanzelf mogelijkheden af.

Er zijn talloze hulpmiddelen te downloaden. Denk aan de aftelkalender voor pakjesavond of de adventskalender (ook een soort aftelkalender, al dan niet met chocolaatjes). Jarenlang hebben zulke aftelkalenders bij ons aan de koelkast gehangen. En het heeft altijd supergoed gewerkt.

Maak ook pakjesavond voorspelbaar en vertel de regels. Hoe vieren we het, wie mag de cadeaus uitdelen of geef je ieder alvast een cadeau? Hoe gaat gaan we beginnen en wordt er op de deur geklopt of mogen ze de zak in huis gaan zoeken?

En wat ik wel eens van iemand gehoord heb, maar zelf nooit toegepast, is van tevoren vertellen wat er in de cadeautjes zit. Of zelfs samen met je kind de cadeautjes gaan kopen. Voor mensen zonder autisme lijkt het dat het leuke er dan juist vanaf gaat. Maar voor kinderen met autisme wordt het feestje dan pas leuk, want die vervelende alles blokkerende spanning, gaat er vanaf!

Er zijn ook mooie boekjes te koop, zoals “Sint, wie ben ik”, van Jolanda van der Meijden. Met dit boekje is ernaar gestreefd op een toegankelijke manier uit te leggen hoe een kind met autisme zomaar het spoor bijster kan raken, met name rond Sinterklaas, kerst of verjaardagen.

En vervolgens: alle lichtjes in onze huiskamers en de winkelstraten met versieringen, muziek die opeens in de winkelstraat te horen is... dit geeft allemaal extra prikkels. Nieuwe kleren voor de kerst, speciale ontbijtjes en maaltijden, familie die op bezoek komt of het gezin gaat zelf ergens naar toe om de feestdagen te vieren. Al met al gaat alles anders dan de andere 11 maanden van het jaar. En daar hebben onze kinderen met autisme (en ADHD) last van.

Onze ervaring (door schade en schande geleerd): geef als gezin je grenzen aan. Je kinderen komen op de eerste plaats, wat anderen ervan zeggen of denken is van minder belang. Jij kunt de vruchten plukken (lees: onhandelbaar gedrag corrigeren) van alle drukte, terwijl familieleden of vrienden dan allang relaxed uitbuiken. Dus bekijk de kerstdagen vanuit de ogen van je kind. Wat is leuk, wat is haalbaar en hoe houden we het gezellig?

Henny van Veldhuisen

Henny van Veldhuisen blogt over de wondere wereld die autisme heet. Het leven met hun zoon is een dagelijkse ontdekkingstocht.

Tags
Feesten
Autisme
Dagelijks leven
4-7 jaar
8-12 jaar
Literatuurtip
Geloven in opvoeden

Het boek geeft ouders adviezen en vaardigheden mee die hen helpen weer in hun opvoeding te gaan geloven. En ouders worden toegerust om gestalte te geven aan de geloofsopvoeding in het gezin.

In het werkboek dat erbij aangeschaft kan worden, staan vragen en werkvormen om mee aan de slag te gaan.

Parenting Children Course

De Parenting Children Course is een plek voor ontmoeting, herkenning en inspiratie. Je praat samen met andere ouders over herkenbare uitdagingen en ontvangt handvatten, tips en nieuwe ideeën voor thuis. Want iedere ouder wil graag het beste voor zijn kind!

Loop je rond met vragen over opvoeding? Vraag je je af hoe jij je kinderen kunt stimuleren in hun ontwikkeling? Hoe je belangrijke waarden integreert in je opvoeding? Ben je op zoek naar een juiste balans tussen loslaten en grenzen stellen? Dan is Parenting Children Course echt iets voor jou! De cursus is voor ouders van 0 tot 10-jarigen. Het is voor iedere ouder, ongeacht burgerlijke staat, culturele achtergrond of levensovertuiging. De Parenting Children Course is gebaseerd op christelijke principes, maar is relevant voor zowel christelijke als niet-christelijke opvoeders.


JONGleren

Ouderschap is soms net jongleren: je houdt een heleboel ballen tegelijk in de lucht. Daarom dit praktische boek over opvoeding vanuit christelijk perspectief. JONGleren gaat in op thema’s als ‘grenzen stellen’, ‘sociale vaardigheden aanleren’, ‘waarden en overtuigingen doorgeven’ en vormt het handboek bij de Parenting Courses van Alpha Nederland. Je wordt in het lezen van dit boek aan het denken gezet over jouw rol als opvoeder en de functie van het gezin. Een aanrader voor iedereen die vanuit christelijk perspectief op praktische wijze aan de slag wil met opvoeding! Ook geschikt voor kringen.