Als je peuter keihard om een zegen schreeuwt...

12 september
Lisanne Voorwinden
"Heere zegen dit eten, om Jezus wil, amen!" Met een ondeugend hoofd kijkt dochter Linda van bijna 3 jaar de tafel rond. Ze heeft net haar gebedje voor het eten keihard over tafel geschreeuwd en kijkt nu triomfantelijk rond of iedereen om haar moet lachen. En jawel ze heeft het voor elkaar, iedereen lacht. Jij twijfelt, want moet je het negeren of moet ze het gebedje overdoen? Ze moet toch leren dat eerbied voor God belangrijk is...

Zomaar een voorbeeld dat vast heel herkenbaar is voor ouders met een opgroeiend gezin. Hoe moet je omgaan met de geloofsopvoeding bij een peuter ofwel het jonge kind? Heeft geloofsopvoeding eigenlijk wel zin bij het jonge kind? Vraagstukken waar ik over na heb gedacht tijdens mijn afstudeeronderzoek vanuit mijn opleiding hbo-pedagogiek voor ‘geloof in het gezin’. Hierbij wilde ik onderzoeken of ouders tegen dingen aanlopen bij de geloofsopvoeding van het jonge kind en of zij hier ondersteuning bij willen krijgen.

De komende tijd wil ik een aantal blogs schrijven over de praktische invulling van de geloofsopvoeding bij het jonge kind. Maar eerst moet dan deze vraag beantwoord worden: Heeft geloofsopvoeding bij jonge kinderen überhaupt wel nut? God is toch abstract? Jonge kinderen kunnen toch nog helemaal niet abstract denken? En wat kunnen wij er als ouders aan doen? Het is toch Gods werk?!

Laten we eerst kijken naar wat de Bijbel zegt over geloofsopvoeding. De kerntekst voor geloofsopvoeding staat in Deuteronomium 6: 4-7: “Luister, Israël! De HEERE, onze God, de HEERE is één. Daarom zult u de HEERE, uw God, liefhebben met heel uw hart, met heel uw ziel en met heel uw kracht. Deze woorden, die ik u heden gebied, moeten in uw hart zijn. U moet ze uw kinderen inprenten en erover spreken, als u in uw huis zit en als u over de weg gaat, als u neerligt en als u opstaat.” De feestdagen werden door het volk Israël vaak gebruikt om kinderen te wijzen op Gods daden. Zodat de kinderen leerden om te vertrouwen op God. Ook Salomo geeft opvoeders in Spreuken 22:6 de taak om jongeren te oefenen in hun levensweg met de belofte dat - wanneer de jongeren oud geworden zijn - zij niet van deze levensweg zullen afwijken.

Geloofsopvoeding kun je vergelijken met een boom. Het laten leven en groeien kunnen ouders niet doen, dat is Gods werk. Maar het is de taak van ouders om te zorgen dat de boom in een optimaal klimaat kan groeien. Het is in de eerste drie levensjaren belangrijk dat een kind ontwikkelt in een veilige omgeving en daarin is het basisgevoel van vertrouwen van essentieel belang. Volgens orthopedagoog W. ter Horst is een kind dan pas ontvankelijk voor de diepere dingen van het bestaan. In de eerste levensjaren ontwikkelen kinderen hun ‘zijn’, hun ‘identiteit’. Door de geloofsopvoeding praktisch vorm te geven bij het jonge kind, ligt het bestaan van God in zijn of haar identiteit.

Kan ik een pasklaar antwoord geven op de worsteling van Linda’s ouders? Nee, zelf zit ik ook regelmatig met zweetdruppels op mijn hoofd aan tafel als mijn dochter van ruim twee jaar niet wil bidden of niet eerbiedig is. Gelukkig mag ik dan als ouder weten dat ik biddend het leven van mijn dochter in Gods Vaderhanden mag leggen en dat het daar veilig is.

Lisanne Voorwinden

Lisanne Voorwinden is getrouwd, moeder van een dochter van twee en in verwachting van een tweede kindje. In 2017 is zij afgestudeerd als hbo-pedagoog bij de Driestar hogeschool. De eindscriptie ging over de geloofsopvoeding bij kinderen van 0-4 jaar.

Tags
Bidden
Dagelijks leven
0-3 jaar
Literatuurtip
De allerbeste wensen. Aan de slag met opvoedingsidealen

Een boek over opvoedingsidealen dat richting geeft aan ouders om dagelijkse keuzes te maken. Het boek is ook geschikt om met uw partner of met een kring te bespreken door de gespreksvragen die erin staan.

Dit boek gaat over jouw handelen als opvoeder en je opvoedingsidealen die hieronder liggen. Het nadenken over die idealen en de praktische invulling ervan blijkt voor veel ouders motiverend en helpend. Vanuit de Bijbel doen de auteurs je handreikingen om na te denken over je eigen opvoedingsidealen en over hoe je die in praktijk kunt brengen.

Ieder hoofdstuk stelt een door ouders veel genoemd opvoedingsideaal aan de orde: een gelovig kind, een gelukkig kind, een sociaal kind, een zelfstandig kind, een succesvol kind en een verantwoordelijk kind. Naast informatie over het ideaal bevat elk hoofdstuk voorbeelden, verwerkingsopdrachten, verdiepingskaders en een Bijbelstudie. Het boek is uitstekend geschikt voor een kring of cursus over opvoeden en kan ook goed individueel worden gebruikt.

Ook de projectleiders van Geloof in het gezin hebben een bijdrage geleverd aan dit boek.

Download hieronder hoofdstuk 6 uit dit boek!

Magazine Geloof in het gezin

Bij de lancering van de website hebben wij een eenmalig magazine uitgegeven met interessante artikelen, handige tips, overzichten, ervaringsverhalen, links en nog veel meer. Inspirerend om zelf te lezen, maar ook opbouwend om samen met een vriendin te bespreken of op een opvoedkring te behandelen!

Bekijk het magazine hieronder online.

Geloven in opvoeden

Het boek geeft ouders adviezen en vaardigheden mee die hen helpen weer in hun opvoeding te gaan geloven. En ouders worden toegerust om gestalte te geven aan de geloofsopvoeding in het gezin.

In het werkboek dat erbij aangeschaft kan worden, staan vragen en werkvormen om mee aan de slag te gaan.